Hot Pot sa Chinese: Sabaw, Sangkap at Mga Salita sa Mesa

Unti-unting napupuno ang mesa kapag hot pot ang hapunan. Nauuna ang kaldero ng sabaw, kasunod ang mga plato ng karne, kabute, tokwa at gulay, hanggang halos wala nang puwesto para sa mangkok mo. May gustong kumain sa maanghang na bahagi. May naghahanap naman ng tokwa na napunta sa ilalim ng pechay. Habang naluluto ang susunod na mga sangkap, marami pang oras para magkuwentuhan.

Kung nag-aaral ka ng Chinese, masayang pagsaluhan ito kasama ang mga kaibigan, kahit medyo kailangan mong pagtiyagaan ang menu. Pipili ka muna ng sabaw bago ang mga sangkap, at kapag sinabi mong “maanghang”, baka itanong pa kung gaano kaanghang. Mas madali ang bahaging iyon ng gabi kapag may ilang salita ka nang alam.

Narito ang mga salitang Chinese para sa hot pot, mula sa unang order hanggang sa huling mangkok ng noodles. Sa mga card at dialogue, nauuna ang Simplified Chinese, kasunod ang mas maliit na hanay ng Traditional Chinese, at saka ang pinyin. Sa dulo, puwede mong buuin ang sarili mong order at pakinggan kung paano ito sabihin.

Ano ang tawag sa hot pot sa Chinese?

Ang hot pot ay 火锅 (huǒguō), na isinusulat bilang 火鍋 sa Traditional Chinese. Ang 火 ay “apoy” at ang 锅 ay “kaldero”. Madaling tandaan ang pangalan kapag may umuusok na kaldero sa harap mo.

Simple ang paraan: niluluto ang mga sangkap sa mainit na sabaw sa mesa, at kinukuha mo ang gusto mong kainin. Sa ilang restaurant, iisang malaking kaldero ang pinagsasaluhan. Sa iba, may maliit na kaldero ang bawat tao at sariling pili ng sabaw. Puwedeng paisa-isang putahe, set meal, o buffet ang alok. Tingnan muna kung paano inihahain ng restaurant ang pagkain bago ka umorder.

Maraming uri ng pagkain ang sakop ng 火锅. Puwedeng pula at maanghang ang sabaw, o malinaw na may pechay at maninipis na hiwa ng karne. Hindi mo kailangang mahilig sa sobrang anghang para masiyahan sa hot pot. Sa listahan ng sabaw, makakahanap ka ng bagay sa panlasa mo.

Isang pangalan sa menu ng Taiwan: 羊肉炉／羊肉爐

Sa Taiwan, makikita mo rin ang 羊肉爐 (yángròu lú), hot pot na may karne ng tupa, lamb o mutton. Masarap itong piliin sa malamig na gabi, na may mga piraso ng karne sa malinamnam na sabaw. Nagkakaiba ang mga recipe, mula sa mga bersiyong may karne na pinakuluan nang dahan-dahan hanggang sa mas magaan na sabaw. Magtanong kung ano ang inihahain ng restaurant sa halip na asahang pare-pareho ang luto sa lahat.

Ang 羊肉 ay lamb o mutton, karne ng tupa. Aralin ito kasama ng 牛肉, karne ng baka, at 猪肉, karne ng baboy, at may ilang pangalan ka nang makikilala sa hot pot menu. May dagdag na salita sa aming Chinese vocabulary para sa taglagas para sa malamig na panahon na masarap sabayan ng mahabang hapunan sa paligid ng umuusok na kaldero.

Piliin ang sabaw, saka ang anghang

Isa sa unang tanong na maaari mong marinig ay 想要什么锅底？ (Xiǎng yào shénme guōdǐ?), “Anong sabaw ang gusto ninyo?” Dito, ang 锅底 ay base ng sabaw para sa hot pot. Makikita mo rin ang 汤底, isa pang tawag sa base ng sabaw. Mga pagpipilian ito sa menu, kaya tinatanong ka kung ano ang ilalagay sa kaldero.

Ang 番茄 ay kamatis, at ang 番茄锅底 ay sabaw ng kamatis. Ang 菌汤 ay sabaw ng kabute. Ang 清汤 ay malinaw na sabaw, isang salitang hahanapin mo kung gusto mo ng mas magaan na lasa. Pero hindi awtomatikong vegetarian ang malinaw na sabaw o sabaw ng kabute. Kung mahalaga iyon sa iyo, itanong ang 这个汤底是素的吗？ (Zhège tāngdǐ shì sù de ma?), “Vegetarian ba ang sabaw na ito?”

Dalawang pakiramdam ang inilalarawan ng 麻辣 (málà): ang 麻, ang pangingilig o pamamanhid mula sa Sichuan pepper, at ang 辣, ang anghang ng sili. Sa menu, mas marami itong sinasabi kaysa “maanghang” lang. Kung mala ang sabaw na pinili mo, maaaring itanong ng server kung gaano mo ito gustong kaanghang.

Magsimula sa 小辣, bahagyang maanghang, kung gusto mo ng kaunting sili nang hindi kinukuha ang pinakamaanghang. Ang 中辣 ay katamtaman at ang 大辣 ay napakamaanghang. Sariling antas ito ng restaurant at walang iisang sukatan, kaya puwedeng medyo matapang pa rin ang tinatawag nilang mild. Kapaki-pakinabang ang 不要太辣。 (Bú yào tài là.), “Huwag masyadong maanghang, pakiusap,” bilang dagdag na hiling.

Kung ayaw mo ng anghang ng sili, sabihin ang 不辣的 (bú là de), “iyong hindi maanghang,” at itanong kung aling sabaw ang bagay. Madalas mas madali ito kaysa gawing hindi maanghang ang isang maanghang na sabaw. Maaari ka ring tumuro sa menu at itanong ang 这个辣吗？ (Zhège là ma?), “Maanghang ba ito?”

Kung iba-iba ang gusto ng kasama mo, hanapin ang 鸳鸯锅 (yuānyāng guō), kalderong hinati sa dalawang bahagi para sa magkaibang sabaw. Kapag maanghang ang isang bahagi at hindi ang isa, makakapili ang bawat tao kung saan iluluto ang pagkain. Depende sa restaurant ang mga puwedeng pagsamahin. Sa dialogue na ito, kamatis at mala ang pinili:

Ang 一边…一边… ay tumutukoy dito sa dalawang bahagi: “sa isang bahagi… sa kabila…”. Puwede mong gamitin ang parehong pangungusap at palitan ang pangalan ng sabaw. Kapag alam na ng server ang kombinasyon, sapat na ang 小辣就好, “bahagyang maanghang lang,” bilang sagot sa tanong tungkol sa anghang.

Mga sangkap ng hot pot: ano ang gusto mong ilagay?

Maaaring mas mahaba ang listahan ng sangkap kaysa listahan ng sabaw. Karaniwang magkakahiwalay ang karne, seafood, gulay, tokwa, kabute at noodles. Hanapin muna ang ilang pagkaing gusto mo na. Hindi mo kailangang aralin ang bawat uri ng hiwa ng karne bago makapag-order ng hapunan.

Ang 肉 ay karne. Makikita mo ito sa 牛肉, baka; 羊肉, tupa; at 猪肉, baboy. May mga menu na nagsasabi ng partikular na hiwa, at may simpleng plato ng hiniwang karne lang. Kung gusto mo ang larawan pero hindi mo alam ang mahabang pangalan, ituro ito at sabihin ang 这个来一份。 (Zhège lái yí fèn.), “Isang serving nito, pakiusap.”

Ang 一份 (yí fèn) ay isang serving. Magandang simula ito sa pag-order, kahit may restaurant na nagbebenta ng ilang sangkap ayon sa plato, timbang o piraso. Para sa isang serving ng baka, sabihin ang 一份牛肉. Kung gusto mo pa mamaya, gamitin ang 再来一份牛肉, “isa pang serving ng baka.” Panatilihin ang pangungusap at palitan ang pangalan ng pagkain.

Sa mga kabute, ang 金针菇 ay ang maninipis na enoki na magkakasama sa isang kumpol. Ang 香菇 ay shiitake, samantalang pangkalahatang salita para sa kabute ang 蘑菇. Kapag alam mo ang dalawang tiyak na pangalan, mas madali mong maorder ang talagang gusto mo, lalo na kung maraming uri sa menu.

Para sa tokwa, makikita mo ang 豆腐 at 冻豆腐. Ang ikalawa ay tokwa na na-freeze; mas maraming maliliit na butas ang texture nito kaya mahusay sumipsip ng sabaw. Kapaki-pakinabang ding kilalanin ang 白菜, pechay Baguio. Madali mong makikita sa plato ang malalapad at maputlang tangkay at mga dahon nito kahit hindi mo pa mabasa ang pangalan.

Kasunod ang noodles. Ang 面条 ay noodles, at ang 粉丝 ay ang maninipis at malinaw na noodles na karaniwang tinatawag na sotanghon o glass noodles. Umorder kung gusto mong tapusin ang pagkain sa noodles na niluto sa sabaw. Hindi mo kailangang sabay-sabay na kunin ang lahat; magagamit ang 再来一份… tuwing gusto mo ng dagdag na putahe.

Kung vegetarian ka, makatutulong ang 我吃素。 (Wǒ chī sù.), “Vegetarian ako,” para ipaliwanag ang kailangan mo. Tingnan ang sabaw pati ang mga putahe, lalo na kung pinagsasaluhan ang kaldero. Ang pagpili lang ng tokwa at gulay ay hindi nagsasabi sa restaurant na kailangan mo rin ng vegetarian na base ng sabaw.

Para sa mga pangalan ng pagkain na magagamit mo rin sa labas ng restaurant, tingnan ang aming Chinese vocabulary na may larawan para sa palengke. Marami sa mga gulay at sangkap doon ang makikita rin sa hot pot menu.

Gumawa ng sawsawang gusto mo

May lasang galing sa sabaw ang pagkain, at may dagdag na lasa mula sa sawsawan. May restaurant na nagbibigay ng nakahandang sauce. Sa iba, may counter kung saan makakagawa ka ng sarili mong maliit na mangkok. Dito nagiging kapaki-pakinabang ang mga salita para sa bawang, suka at sesame paste.

Ang 蘸料 (zhànliào) ay sawsawan o mga sangkap para rito. Ang unang karakter, 蘸, ay “isawsaw”. Sa menu na Traditional Chinese, makikita mo rin ang 沾醬, sawsawan. Hanapin ang 酱油, toyo; 醋, suka; at 芝麻酱, sesame paste, at tingnan muna ang iba pang pagpipilian bago punuin ang mangkok.

Magkaiba ang sesame paste at sesame oil. Malapot ang 芝麻酱, samantalang langis ang 香油 na ginagamit para sa bango. Para sa simpleng simula, subukan ang kaunting toyo na may bawang at ilang patak ng sesame oil, saka timplahan ayon sa gusto mo. Puwede ka pang magdagdag; sapat muna ang maliit na mangkok.

Ang bawang sa sauce counter ay madalas 蒜泥 (suànní), dinikdik na bawang, o 蒜末 (suànmò), tinadtad na bawang. Ang 香菜 ay wansoy, na tinatawag ding coriander o cilantro. Kung ayaw mo nito sa sawsawang ihahanda para sa iyo, sabihin ang 不要香菜。 (Bú yào xiāngcài.), “Walang wansoy, pakiusap.”

Sa Taiwan, magandang malaman din ang 沙茶酱／沙茶醬 (shāchájiàng), shacha sauce. Malinamnam itong sawsawan para sa hot pot, at iba-iba ang recipe. Kung interesado ka sa sauce na hindi mo makilala, itanong ang 这是什么酱？ (Zhè shì shénme jiàng?), “Anong sauce ito?” May natutuhan kang kapaki-pakinabang na tanong at bagong salitang maiuugnay sa lasa.

Mga salitang Chinese na maririnig mo sa mesa

Kapag dumating ang pagkain, mula sa pag-order ay napupunta na sa pagkain ang usapan. Puwede kang mag-alok ng tokwa, humingi ng dagdag na sabaw o sabihan ang kaibigan na napakainit pa ng pagkain niya. Madaling gamitin ang maiikling pariralang ito dahil nasa harap mo mismo ang pinag-uusapan.

Ang 筷子 (kuàizi) ay chopsticks. Sa pagluluto, maririnig mo rin ang 涮 (shuàn), pagluluto sa mainit na likido habang ginagalaw ang pagkain, at ang 煮 (zhǔ), pagpapakulo o pagluluto sa likido. Ang 涮肉 ay pagluluto ng karne sa ganitong paraan, at ang 煮面 ay pagluluto ng noodles.

Ang 熟了 (shú le) ay “luto na”. Ang 还没熟 (hái méi shú) ay “hindi pa luto”. Mahalagang maintindihan ang mga ito, pero hindi sila nagsasabi ng oras ng pagluluto. Iba-iba ang tagal para sa bawat sangkap, kaya sundin ang tagubilin ng restaurant at lutuin nang lubusan ang hilaw na pagkain bago kainin.

Lalo nang kapaki-pakinabang ang 烫 (tàng) rito. Inilalarawan nito ang init na maaaring makapaso, tulad ng mainit na mangkok o pagkaing kakakuha lang sa kaldero. Puwede mong gamitin ang 热, mainit, para sa kuwarto o panahon, pero ang 小心烫！, “Ingat, mainit!”, ang tamang babala kapag may kukuha ng bagong lutong pagkain.

Pansinin ang 麻烦 (máfan) sa paghingi ng sabaw at bill. Sa sitwasyong ito, panimula ito sa magalang na pakiusap, gaya ng “maaari po bang…” sa Filipino. Puwede mo rin itong gamitin para sa ibang kailangan habang kumakain. Idagdag ang 谢谢, salamat, at may natural kang paraan para humingi ng tulong sa server.

Hindi mo kailangang gawing klase ang hapunan. Pumili ng isa o dalawang pariralang sasabihin mo rin naman, tulad ng pag-alok ng dagdag na pagkain o pagtatanong kung ano ang gusto ng kasama mo. Gamitin kapag dumating ang pagkakataon. Mas madaling tandaan ang isang parirala pagkatapos mong sabihin ito sa taong nasa kabilang panig ng mesa.

Magsanay kung paano umorder ng hot pot sa Chinese

Subukan ang menu sa ibaba gamit ang order na gusto mo talagang kainin. Pumili ng sabaw, karne o tokwa, gulay at noodles. Kung mala o hinating kaldero ang pinili, puwede mo ring itakda ang anghang. Magbabago ang larawan at Chinese order ayon sa mga pinili mo.

I-tap ang bawat bahagi ng order para makita ang kahulugan, saka pakinggan ang buong pangungusap. Basahin nang malakas sa komportableng bilis. Sa restaurant, puwede mong sabihin ang order nang paisa-isang bahagi at hayaang sumagot ang server sa pagitan. Hindi mo kailangang sabihin lahat sa isang hininga.

1. Pumili ng pagkaing gusto mo

   Pumili ng sabaw at ilang sangkap na masarap para sa iyo. Mas madaling tandaan ang mga pangalan kung kasama sila sa sarili mong order.

2. Sabihin nang hindi binabasa ang salin

   Unahin ang Chinese at pinyin. Tingnan lang ang kahulugan kapag kailangan, saka ulitin ang order.

3. Palitan ang isang putahe

   Palitan ang baka ng tokwa, o ang noodles ng sotanghon. Panatilihin ang pangungusap at gamitin ang bagong pangalan.

4. Gumamit ng isang parirala sa hapunan

   Umorder ng putahe, mag-alok ng dagdag na pagkain, o humingi ng sabaw kapag kailangan mo.

Puwede mong kopyahin ang order sa libreng Chinese Reader para mas tingnan ang mga salita. Kung may mahabang pangalan ng putahe sa menu na hindi mo mabasa, i-paste rin ang linyang iyon. I-tap ang hindi pamilyar na salita para makita ang kahulugan habang nananatili sa screen ang buong pangungusap.

Para sa inumin pagkatapos kumain, ipinapaliwanag ng aming gabay sa pag-order ng bubble tea sa Chinese ang asukal, yelo at toppings. Makikilala mo ang 要, “gusto”, at 加, “dagdag”, mula sa hapunang ito.

Bago ang susunod mong hot pot dinner, tandaan ang paborito mong sabaw, dalawang pangalan ng sangkap at 再来一份, “isa pang serving”. May panimula ka na. Puwede nang matutuhan ang iba habang kumakain, na may menu na matuturo, mga kaibigang makakatulong at maraming oras habang patuloy na kumukulo nang banayad ang sabaw.